Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã nghiên cứu, chế tạo vật liệu lọc NANOSILMIC dạng màng, cột, hạt. Đồng thời, ứng dụng vật liệu để chế tạo bộ khử trùng nước uống cho dân vùng lũ LL10, thiết bị lọc nước gia đình GD100, thiết bị khử trùng nước CN2000
Những năm gần đây, trên thế giới và ở Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về các công nghệ khử trùng nước. Trong đó, phương pháp kết hợp nano bạc và màng lọc ceramic xốp để tạo ra vật liệu khử trùng nước mặc dù có nhiều ưu điểm nhưng lại chưa được nghiên cứu sâu. Ưu điểm của phương pháp này là giúp mỗi vi thể tích nước khi qua lọc đều phải đi qua các mao quản của màng, do vậy khi các mao quản này được gắn nano bạc thì gần như tất cả các phần tử nước đều được tiếp xúc với nano bạc. Điều này cho phép nước được khử trùng một cách hiệu quả mặc dù lượng nano bạc sử dụng có thể không nhiều.
Nano bạc giúp khử trùng nước một cách hiệu quả (Ảnh minh hoạ - toanthang)
Tuy nhiên, nhược điểm là nano bạc dễ bị rửa trôi theo nước qua lọc, vừa ảnh hưởng đến người dùng và làm giảm tuổi thọ của vật liệu lọc. Do đó, TS. Trần Thị Ngọc Dung đã phối hợp với các cộng sự tại Viện Công nghệ môi trường (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) thực hiện dự án khoa học và công nghệ cấp Quốc gia: “Áp dụng sáng chế số 14431 để sản xuất vật liệu và thiết bị xử lý nước uống an toàn sinh học”.
Mục tiêu chính của dự án là nhằm sản xuất thành công vật liệu khử trùng nước NANOSILMIC; sản xuất thành công dụng cụ khử trùng nước uống công suất 10 lít/ngày chi phí thấp cho dân vùng lũ (LL10); sản xuất thành công thiết bị lọc và khử trùng nước công suất 100 lít/ngày chi phí thấp cho các hộ gia đình (GD100); sản xuất thành công cột khử trùng nước công suất 2000 lít/ngày quy mô trường học, bệnh viện (CN2000); và đưa ra căn cứ khoa học về hiệu quả khử trùng nước theo quy định của vật liệu, dụng cụ và thiết bị chế tạo được.
Sau gần 3 năm nghiên cứu, dự án đã hoàn thành và đạt được một số kết quả nổi bật như sau:
Thứ nhất, xây dựng quy trình và sản xuất thành công vật liệu khử trùng nước NANOSILMIC dạng màng với tỉ lệ sét: trấu = 75:25. Hàm lượng nano bạc trong màng đạt 0,03%, độ xốp của màng đạt trên 50%, màng đạt hiệu quả diệt khuẩn cho chất lượng nước đầu ra đạt tiêu chuẩn QCVN 01:2009/BYT về sinh học.
Thứ hai, xây dựng quy trình và sản xuất thành công vật liệu khử trùng nước NANOSILMIC dạng cột với tỉ lệ cao lanh: than hoạt tính = 70:30. Hàm lượng nano bạc trong cột đạt 0,03%, độ xốp đạt trên 50%, diện tích bề mặt riêng trên 4m2/g, kích thước lỗ xốp trung bình ~ 0,5 µm, màng đạt hiệu quả loại bỏ vi khuẩn cho chất lượng nước đầu ra đạt tiêu chuẩn QCVN 01:2009/BYT về phương diện sinh học. Cột lọc có thiết kế tương thích với phần lớn các thiết bị lọc nước trên thị trường.
Thứ ba, xây dựng quy trình và sản xuất thành công vật liệu khử trùng nước NANOSILMIC dạng hạt với tỉ lệ sét: than hoạt tính = 67:33. Hàm lượng nano bạc 0,3%, hạt lọc đạt hiệu quả loại bỏ vi khuẩn cho chất lượng nước đầu ra đạt tiêu chuẩn QCVN 01:2009/BYT về phương diện sinh học. Kích thước của hạt đa dạng, phù hợp với nhiều thiết kế thiết bị khác nhau.
![](https://media.khcncongthuong.vn/Images/Upload/User/toquyen/2024/6/thiet_bi_2.JPG)
Sản phẩm của Dự án (Ảnh: vista)
Thứ tư, xây dựng quy trình và sản xuất thành công 10 bộ dụng cụ khử trùng nước LL10, năng suất lọc đạt 10lít/ngày, chất lượng nước đầu ra đạt QCVN 01:2009/BYT về phương diện vi sinh. Màng lọc NANOSILMIC có thiết kế gọn, nhỏ, nhẹ hơn các sản phẩm đang có trên thị trường giúp bộ dụng cụ lọc nước dễ dàng vận chuyển, phù hợp sử dụng cho các hộ gia đình trong hoàn cảnh lũ lụt.
Thứ năm, xây dựng quy trình và sản xuất thành công thiết bị lọc nước GD100, công suất 100 lít/ngày, chất lượng nước đầu ra đạt QCVN 01:2009/BYT. Thiết bị gồm 4 tầng lọc có thiết kế tương thích với các vật tư thay thế có sẵn trên thị trường.
Thứ sáu, xây dựng quy trình và sản xuất thành công thiết bị lọc nước CN2000, công suất 2000 lít/ngày, chất lượng nước đầu ra đạt QCVN 01:2009/BYT. Thiết bị gồm 6 tầng lọc, vận hành ổn định và tốc độ lọc cao.
Thứ bảy, xây dựng quy trình và sản xuất thành công thiết bị lọc nước CN2000, công suất 2000 lít/ngày, chất lượng nước đầu ra đạt QCVN 01:2009/BYT. Thiết bị gồm 6 tầng lọc, vận hành ổn định và tốc độ lọc cao.
Ngoài ra Dự án còn công bố được 01 công trình trên tạp chí khoa học quốc tế trong danh mục IS1 có xếp hạng Q1. Dự án cũng hoàn thành đăng ký Nhãn hiệu hàng hóa cho tên sản phẩm “NANOSILMIC” và đã được cấp bằng đăng ký nhãn hiệu số 452324, cấp theo quyết định số 25282W/QĐ-SHTT, ngày 27/04/2023.
Có thể thấy, việc chế tạo thành công vật liệu NANOSILMIC từ những nguyên liệu trong nước để tạo ra vật liệu lọc nước chi phí thấp, giá thành tương đối rẻ không chỉ đem đến cơ hội để người dân được tiếp cận và ứng dụng rộng rãi hơn. Sản phẩm bộ khử trùng nước uống là một bộ sản phẩm lọc nước nhỏ di động không cần dùng điện phù hợp cho những hộ gia đình sinh sống ở nơi chưa có nước sạch, ở vùng sâu, vùng xa, vùng lũ lụt. Sản phẩm của nghiên cứu áp dụng khoa học công nghệ còn góp phần quan trọng trong việc xử lý, tái sử dụng nguồn nước góp phần bảo vệ môi trường.
Trong vài năm gần đây nước ta liên tục xuất hiện nhiều bệnh dịch nguy hiểm đe doạ tính mạng của nhiều người như dịch tả, dịch chân tay miệng, dịch tiêu chảy, dịch cúm… Một trong những nguyên nhân của các dịch bệnh này cũng chính là sự nhiễm khuẩn các nguồn nước sinh hoạt. Theo Bộ Y tế, cứ 10 bệnh thì 8 có liên quan đến nguồn nước, nhất là các bệnh truyền nhiễm. Số người mắc các bệnh liên quan đến nguồn nước chiếm tới 50% tổng số bệnh nhân nội trú ở nước ta trong đó trẻ em nhập viện vì tiêu chảy chiếm tỉ lệ cao. |
Tố Uyên